Aşkar’ın toplumsal eleştirisinde insanın kendi doğrularına dönüp bakması önemli bir yer tutar. Ben Bu Mahalleye Sığmazam yazısında, gençlik yıllarındaki bağlılıklarını zaman içinde sorgulamasını anlatır. Önceden aynı yerden baktığı insanlarla düşünsel ayrışmasının, hem eski çevresinde hem karşıt çevrelerde yeni kalıplara yerleştirilmesine yol açtığını belirtir. Kendi geçmişini inkâr etmeden, geçmişin sınırları içinde kalmayan bir düşünce arayışı tarif eder. Bu arayış, kişisel deneyimle toplumsal sorgulamayı birbirine bağlar.
Kendimizle Yüzleşmek’te bu arayış, eğitim ve özgüvenle ilişkilendirilir. Eleştiriyi anlayabilme ve hatadan öğrenebilme, toplumun gelişmesi açısından ele alınır. Şehirli Derviş’in İbrahim’i de aynı soruyu bir roman kişisi olarak yaşar: Bir grubun üyesi olmak mı, insanın nasıl davrandığı mı ölçü olmalıdır? Eserlerde ortaklaşan mesele, aidiyetlerin muhakemenin yerine geçmesidir.
Bir Toplum Nasıl Bozulur, Nasıl Düzelir? kolumnesi, bu sorgulamayı kural ve uygulama arasındaki mesafeye taşır. Aşkar, iş güvenliği levhasıyla fiilî çalışma koşulları arasındaki çelişkiden hareket eder. Yönetenlerin ve örnek konumundakilerin davranışlarını toplumsal çözülme veya düzelmeyle ilişkilendirir. Palyatif Toplumun Biz İnsanları ise geçici rahatlatmaların kalıcı sorunların yerini almasını tartışır. Özeleştiri, bu yazılarda gündelik örnekler ve kurumsal sorumlulukla birlikte düşünülür.
Bu metnin kaynakları
İlgili kitaplar
Kendimizle Yüzleşmek
Toplumun değişimi, insanın kendisini sorgulama sorumluluğuyla birlikte düşünülüyor. Dogmatizm ve ideolojik eğitimin etkileri, toplumsal eleştirinin odağını oluşturuyor.
Kitabı incele: Kendimizle Yüzleşmek
Şehirli Derviş
İbrahim, eski siyasi çevresinden uzaklaşırken insanı grup bağlılığının önüne koyan bir yol arıyor. Roman, bu arayış üzerinden sivil bir duruşun imkânlarını sorguluyor.
Kitabı incele: Şehirli Derviş
Toplum Raydan Çıkarken
Toplumsal sorumluluğu ve yaşanmış tecrübelerin sonraki kuşaklara aktarılmasını ele alan yazılar bir araya geliyor. Kitap, bireyin çevresiyle kurduğu ilişki üzerine düşünmeye çağırıyor.
Kitabı incele: Toplum Raydan Çıkarken
Kendi Eksenine Dönüş
Kendi ölçülerini oluşturmak ve kültürel aidiyetini korumak, dünyaya açık kalma düşüncesiyle birlikte ele alınıyor. Kitap, toplumun kendisiyle ve çevresiyle kurduğu ilişkiyi sorguluyor.
Kitabı incele: Kendi Eksenine Dönüş
Yeniden Kızılelma
Eğitim, insanın birikimi ve uzun vadeli ortak hedefler üzerine bir düşünce kitabı. Toplumsal gelişmenin hangi temeller üzerinde yükselebileceği sorusu ele alınıyor.
Kitabı incele: Yeniden Kızılelma
Yetimin İsyanı
Tahir, yoksunluklarla geçen çocukluğunun ardından karşılaştığı haksızlıklara itiraz ediyor. Roman; kökeni ya da engeli nedeniyle bir insanın sınırlandırılmasını, toplumsal ikiyüzlülüğü ve adalet arayışını ele alıyor.
Kitabı incele: Yetimin İsyanı
Müslümanı Avrupalılaştırmak
Batı Avrupa’daki Müslümanlara yönelik önyargılar ile Türk topluluklarının kendi içindeki sorunlar birlikte tartışılıyor. Avrupa’da bir arada yaşamak, karşılıklı sorumluluklar üzerinden değerlendiriliyor.
Kitabı incele: Müslümanı AvrupalılaştırmakKöşe yazıları
Yeni Bir Dünya Düzenine Doğru
Aşkar, çevre temizliği örneklerinden hareketle eğitim ile davranış arasındaki mesafeyi tartışıyor. Yazının devamında çokkültürlü toplumları ve farklı kültürleri tanımanın kimliğe katkısını ele alıyor.
Yazının aslı: Yeni Bir Dünya Düzenine DoğruBen Bu Mahalleye Sığmazam
Yazar, gençlik yıllarındaki siyasi bağlılıklarını sorgulamasını ve eski çevresiyle düşünsel ayrışmasını anlatıyor. Kültürel değerlerin yeni yorumlarla insanlara ulaşması gerektiğini savunuyor.
Yazının aslı: Ben Bu Mahalleye Sığmazam"Ben Devletim"
Devlet baba imgesinden hareketle otorite, yurttaşlık ve güce yakınlığın sağladığı ayrıcalıkları tartışıyor. Liyakat yerine ilişkilere dayanan bir düzende normal kabul edilen davranışların değişmesine dikkat çekiyor.
Yazının aslı: "Ben Devletim"Sizden Olmayanın da Hakkını Savunur Musunuz?
Aşkar, farklı inanç ve siyasi görüşte olanların haklarını savunmayı aktif yurttaşlığın gereği olarak ele alıyor. Dayanışmanın kendi çevresiyle sınırlı kalmasını eleştiriyor.
Yazının aslı: Sizden Olmayanın da Hakkını Savunur Musunuz?Toplumsal Vicdan Körelirse…
Çıkar uğruna haksızlığa sessiz kalmanın toplumsal vicdanı zayıflatmasını tartışıyor. Dreyfus ve Émile Zola örneğiyle mağdurun kimliğinden bağımsız bir adalet ölçüsü öneriyor.
Yazının aslı: Toplumsal Vicdan Körelirse…Palyatif Toplumun Biz İnsanları
Kişinin kendi davranışlarını ve doğrularını sorgulamasından hareketle palyatif toplum kavramını tartışıyor. Geçici rahatlatmalarla yetinen siyaset, sosyal medya beğenisi ve dilin düşünceyle ilişkisi ele alınıyor.
Yazının aslı: Palyatif Toplumun Biz İnsanlarıBir Toplum Nasıl Bozulur, Nasıl Düzelir?
İş güvenliği levhalarıyla uygulama arasındaki çelişkiden başlayarak kurallara uymanın toplumsal karşılığını sorguluyor. Bozulmayı ve düzelmeyi yönetenlerin örnekliğiyle ilişkilendiriyor.
Yazının aslı: Bir Toplum Nasıl Bozulur, Nasıl Düzelir?Batı'da ve Türkiye'de İslâmileştirme
Aşkar, Müslümanı Avrupalılaştırmak kitabının adlandırılmasını geriye dönerek açıklıyor. Müslümanların davranışlarının yalnızca din üzerinden yorumlanmasını ve dinî etiketlerin toplumsal kullanımını sorguluyor.
Yazının aslı: Batı'da ve Türkiye'de İslâmileştirmeKonuşmalar ve buluşmalar
Toplumsal Barış
Alaaddin Yanardağ ve Zeki Tan ile Bilim Cafe moderasyonu.
Kaynak: Toplumsal BarışBir Roman ve Bir Fikre Yolculuk
Kendimizle Yüzleşmek ve Şehirli Derviş üzerine, Zeki Tan moderasyonunda.
Kaynak: Bir Roman ve Bir Fikre Yolculuk